Is 8K beter dan 4K?

In resolutie wel: 8K heeft 7680 × 4320 beeldpunten, vier keer zoveel als 4K (3840 × 2160). Of je dat ziet, hangt af van de schermgrootte en hoe ver je zit. Volgens ITU-rapport BT.2246-9 zie je het extra detail van 8K alleen als je dichter bij het scherm zit dan 1,5 keer de schermhoogte. Verder weg zie je de beeldpunten van 4K al niet meer.

De ITU schreef in 2015 in BT.2020 dat het 8K-systeem in meer soorten kijkomgevingen een sterkere beleving geeft dan 4K. Dat is een beschrijving van het systeem, geen koopadvies. Wat 8K precies is, staat bij wat is 8K.

In hetzelfde ITU-rapport staat een kijkproef die 8K en 4K naast elkaar zette. In Japan bekeken 53 kijkers beelden op een 85-inch 8K-scherm. Dichter dan drie keer de schermhoogte gaven 4K en 8K meer gevoel van “erbij zijn” dan Full HD, en scoorde 8K het best. De proef mat beleving, niet scherpte.

Situatie4K volstaat8K heeft zin
Je kijkt op 2 tot 3 meter naar 55 tot 98 inchja, 4K-beeldpunten zie je dan al niet meervolgens de ITU-maatstaf geen zichtbaar verschil
Je zit tussen 0,75 en 1,5 keer de schermhoogtenee, je ziet de beeldpunten van 4Kja, 8K-beeldpunten zie je dan niet
Je kijkt vooral Netflix of een mediaspelerja, die leveren tot 4Kde tv schaalt het 4K-beeld op
Je kijkt 8K-video van YouTube of je eigen cameraop 2 tot 3 meter zie je het verschil nietja, als je dichtbij genoeg zit

Bij welke schermgrootte en kijkafstand zie je 8K?

Je ziet 8K volgens ITU-rapport BT.2246-9 als je dichter bij het scherm zit dan 1,5 keer de schermhoogte, de grens waarop 4K-beeldpunten verdwijnen. Bij een 65-inch tv is dat 121 cm, bij 75 inch 140 cm en bij 85 inch 159 cm. Het rapport noemt twee tot drie meter als gangbare kijkafstand: dan zit je bij die formaten verder weg.

Een voorbeeld: op 1 meter van een 75-inch tv zit je tussen de grens voor 8K (70 cm) en die voor 4K (140 cm). Daar zie je volgens de maatstaf meer detail in 8K dan in 4K. Op 2,5 meter van dezelfde tv zie je dat verschil niet.

De tabel per schermgrootte en hoe je je eigen afstand meet, staan bij kijkafstand en schermgrootte.

Hoeveel is er in 8K te zien?

Er is weinig 8K-beeld. Netflix noemt 4K de hoogste resolutie die het aanbiedt. YouTube kent wel 8K: het adviseert voor 16:9-video onder meer 4320p (7680 × 4320) als uploadresolutie. De 8K Association, een organisatie van bedrijven uit de 8K-keten, noemt het afspeel-ecosysteem voor 8K-content zelf “onvolwassen”. YouTube meldt daarnaast dat het sinds 2022 het afspelen afbouwt op resoluties tussen 4K en 8K, zoals 5K.

In Japan begon NHK volgens zijn onderzoekslab in 2018 met reguliere 8K-uitzendingen via satelliet. Eigen video is de andere bron: sommige smartphones en camera’s filmen in 8K. Een overzicht per dienst staat bij wat je in 8K kunt kijken.

Wat doet een 8K-tv met 4K-beeld?

Een 8K-tv schaalt 4K-beeld op naar zijn eigen 7680 × 4320 beeldpunten. De CTA, de Amerikaanse brancheorganisatie die vastlegde wanneer een tv “8K UHD” mag heten, eist dat zo’n tv SD-, HD- en 4K-video kan opschalen en op 8K-resolutie tonen. Omdat Netflix en mediaspelers als de Apple TV 4K en de Google TV Streamer niet verder gaan dan 4K, kijk je op een 8K-tv vooral naar opgeschaald beeld.

Fabrikanten geven die opschaling een eigen naam. Samsung noemt het bij de Neo QLED 8K QN990F “8K AI Upscaling Pro” en zegt dat de processor content met AI naar 8K-resolutie verbetert. Hoe opschalen werkt en wat je ervan mag verwachten, staat bij upscaling.

Verbruikt een 8K-tv meer stroom?

Of een 8K-tv meer stroom verbruikt dan een 4K-tv, valt uit de EU-regels niet in het algemeen af te leiden. Sinds 1 maart 2023 geldt voor schermen met een resolutie boven UHD, waar 8K onder valt, dezelfde maximale energie-efficiëntie-index (0,90) als voor UHD-schermen. Vóór die datum gold voor die groep geen grens. Kijk daarom per model naar het energielabel.

Het EU-energielabel heeft een schaal van A tot G en toont twee waarden: de energieklasse en het verbruik per 1000 uur bij gewoon beeld (SDR) en apart bij HDR-beeld. De EU vraagt die aparte HDR-waarde omdat HDR tot een ander verbruik kan leiden. Een advertentie voor een specifiek tv-model moet de energieklasse vermelden.

Een voorbeeld van één model: Samsung geeft voor de 65-inch Neo QLED 8K QN990F energieklasse G op, een typisch vermogen van 112 watt en 155 kWh per jaar volgens de EU-norm. Dat zegt iets over dit model, niet over alle 8K-tv’s.

Wat heb je extra nodig voor een 8K-tv?

Voor 8K-beeld van een externe bron heb je drie dingen nodig: een bron die 8K uitstuurt, een HDMI-ingang op de tv die 8K aanneemt en een Ultra High Speed HDMI-kabel. De CTA eist minstens één HDMI-ingang die 7680 × 4320 bij 60 beelden per seconde aanneemt, en noemt HDMI 2.1 als de aansluiting die 8K-tv’s daarvoor gebruiken.

Volgens HDMI LA is een Ultra High Speed-kabel nodig voor 8K60 en 4K120 met HDR. Veel bronnen leveren geen 8K: mediaspelers zoals de Apple TV 4K en de Google TV Streamer gaan volgens hun fabrikanten tot 4K bij 60 beelden per seconde. De PS5 Pro heeft volgens PlayStation een instelling “8K-uitvoer toestaan”, voor een tv die 8K bij 60 Hz met DSC aankan.

Zit er een receiver tussen bron en tv, dan moet die 8K doorgeven. Denon noemt bij de AV-receiver AVC-X3800H bijvoorbeeld 8K-doorgifte en zes 8K-HDMI-ingangen.

Kijk je alleen 4K-bronnen, dan hoef je aan die bronnen niets te veranderen: de tv schaalt zelf op. Per apparaat zie je wat er komt kijken bij het aansluiten van een 8K-tv.